Njira Zatsopano Zochiritsira Ubongo

Kuthamanga kwadzidzidzi kwa mutu, mofanana ndi kugunda kwadzidzidzi kumutu, kungayambitse kuwonongeka kwa ubongo. Kugunda mwachangu kwa mutu ku chinthu chosasunthika kapena kutsika mwadzidzidzi ndizomwe zimayambitsa kuvulala koopsa muubongo. Pamene minofu yaubongo yomwe ili kumbali ya kugunda kapena mbali ina igundana ndi chigaza cholimba komanso chotuluka, nthawi zambiri imavulala. Kuvulala kofulumira-kuchepetsa nthawi zina kumatchedwa kuvulala kwa coup-contrecoup.

Zizindikiro Zachipatala

Matenda a Post-concussion amatanthauza mkhalidwe womwe munthu amasiya kuzindikira kwakanthawi pambuyo pa kugwedezeka, ndipo nthawi zambiri amachira mkati mwa mphindi 30. Akatsitsimuka, wodwalayo sangakumbukire zochitika za kuvulala kapena zochitika zomwe zidachitika posachedwa. Zizindikiro zingaphatikizepo kupweteka mutu, nseru, chizungulire, kukwiya, kusakhazikika maganizo, kusowa chidaliro, kusokonezeka, ndi zizindikiro za dongosolo lamanjenje la autonomic monga pallor, thukuta lozizira, kuthamanga kwa magazi, kugunda kwapang'onopang'ono, ndi kupuma mozama.

Chikomokere chomwe chimabwera chifukwa cha kuvulala koopsa muubongo kumatha kusiyanasiyana kwakanthawi, kuyambira kwakanthawi kochepa mpaka kwakanthawi. Panthawi yochira kuchokera ku chikomokere kupita ku chidziwitso, odwala amatha kugona, chisokonezo, ndi delirium. Mlingo wa chidziwitso umasinthasintha, nthawi zina zimakhala zopepuka komanso zina zolemera.

Delirium nthawi zambiri imayamba chifukwa cha kusintha kwa chikomokere kapena kugona. Nthawi zina, khalidwe lomwe likuwonetsedwa pa nthawi ya delirium likhoza kusonyeza ntchito yomwe wodwalayo anali nayo m'mbuyomu. Odwala ambiri amatha kuwonetsa kukana, kukwiya, komanso kusagwira ntchito, pomwe ena amatha kukhala aukali. Zizindikiro zake zingaphatikizepo kuoneratu kochititsa mantha, ndipo zikafika povuta kwambiri, odwala amatha kusokonezeka kwambiri komanso kusonyeza khalidwe lachiwawa. Delirium imatha kutsagana ndi zina zosinthidwa zachidziwitso, monga chisokonezo ndi maiko ngati maloto.

Matenda owopsa amnesia omwe amayamba chifukwa cha kuvulala kwa mutu amadziwika ndi kupeka chifukwa cha kuiwala, ndipo odwala nthawi zambiri amakwiya msanga. Nthawi yake ndi yayifupi poyerekeza ndi alcoholic amnestic syndrome.

Subdural hematoma chifukwa cha kuvulala kwa mutu kumatha kuchitika mwachangu pambuyo povulala, nthawi zambiri kuwonetsa mutu ndi kugona. Nthawi zina, pangakhale chisangalalo chagalimoto, ndipo pafupifupi theka la odwala amakhala ndi papilledema. Makhalidwe a subdural hematoma amaphatikizira kugona, kuzimiririka, kukumbukira kukumbukira, ndipo nthawi zambiri, zizindikiro za dementia. Odwala ena amatha kuwonjezereka pang'onopang'ono kwa cerebrospinal fluid, kuchuluka kwa mapuloteni, ndi maonekedwe achikasu.

filimu ya X-ray yodziwika bwino

Dziwani zothyoka, kupatukana kwa zigaza za chigaza, kudzikundikira kwa mpweya mkati mwa cranial, matupi akunja akunja.

CT Scan

Njira yofunika kwambiri, yomwe ingasonyeze kukhalapo ndi kukula kwa hematomas, contusions, ndi edema, komanso fractures, pneumocephalus, etc. Ngati n'koyenera, jambulani zingapo zamphamvu zikhoza kuchitidwa kuti muwone kusintha kwa chikhalidwecho. Komabe, pakhoza kukhala pseudoshadows ndi kulingalira kosauka m'dera la posterior fossa.

MRI

Ngakhale kuti sichigwiritsidwa ntchito kawirikawiri pachimake, chiyenera kuganiziridwa ngati zotupa za posterior fossa siziwoneka bwino pa CT. Amapereka chithunzithunzi chabwino cha mapangidwe a minofu yofewa ya intracranial poyerekeza ndi CT ndipo angagwiritsidwe ntchito pambuyo poti chikhalidwecho chikukhazikika kuti chiwone kukula kwa kuvulala ndi kulingalira momwe zimakhalira.

Lumbar Puncture

Imatha kuyeza kuthamanga kwa intracranial ndikusanthula cerebrospinal fluid. Pamene intracranial kukha magazi limodzi ndi subbarachnoid kukha mwazi, lumbar puncture akhoza kumasula magazi cerebrospinal madzimadzi ndi yofunika achire njira.

Cerebral Angiography

Amagwiritsidwa ntchito kaŵirikaŵiri pozindikira kuti ali ndi vuto la cranial trauma, koma ayenera kugwiritsidwa ntchito mwamsanga pamene akukayikira matenda a mitsempha. Ngati palibe CT scanner, imatha kudziwa kukhalapo kwa hematoma kutengera vascular morphology.

Njira Zina Zodziwira

Ultrasound, electroencephalography (EEG), kujambula kwa radionuclide, ndi njira zina ndizochepa ndipo sizigwiritsidwa ntchito kawirikawiri pozindikira kuvulala kwa cranial ndi ubongo.

Malingana ndi mbiri ya kuvulala kwa wodwalayo, pamodzi ndi kufufuza bwinobwino thupi lonse ndi dongosolo lamanjenje, matenda a cranial trauma akhoza kukhazikitsidwa mosavuta. Mayeso omwe tatchulawa atha kuchitidwa kuti atsimikizire kuti ali ndi matenda.

Zovuta

Kuvulala kwaubongo nthawi zambiri kumabweretsa milingo yosiyanasiyana ya kulephera kugwira ntchito kosatha. Izi makamaka zimadalira ngati kuwonongeka kumapezeka kudera linalake la ubongo (lolunjika) kapena kufalikira (kufalikira). Madera osiyanasiyana a kuwonongeka kwa ubongo angayambitse zizindikiro zosiyanasiyana, kuthandiza madokotala kudziwa malo ovulala. Zizindikiro zodziwika bwino zimaphatikizapo kusayenda bwino, kumveka, kulankhula, kuona, ndi kumva, pomwe kuwonongeka kwa ubongo nthawi zambiri kumakhudza kukumbukira, kugona, kapena kumayambitsa chisokonezo ndi chikomokere.

Kuvulala koopsa muubongo nthawi zina kungayambitse amnesia, kumene odwala sangathe kukumbukira zochitika zisanachitike kapena atakomoka, ngakhale kuti omwe amatsitsimuka mkati mwa sabata nthawi zambiri amakumbukira. Kuvulala kwina kwaubongo, ngakhale kocheperako, kumatha kuyambitsa post-traumatic syndrome, pomwe odwala amamva kupweteka kwa mutu komanso kukumbukira kwakanthawi.

Kuvulala kwakukulu muubongo kungayambitse kutambasula, kupotoza, kapena kung'ambika kwa mitsempha, mitsempha ya magazi, ndi zina zomwe zili mkati mwa ubongo. Kuwonongeka kwa neural pathways kapena kutuluka magazi ndi kutupa kumatha kuchitika. Kutuluka magazi m'mitsempha ndi kutupa muubongo kumapangitsa kuchuluka kwa zomwe zili mkati mwa cranial, koma chigaza chokha sichingakule moyenerera. Zotsatira zake, kuthamanga kwa intracranial kumakwera, ndikuwononganso minofu yaubongo. Kuchuluka kwamphamvu kwa intracranial kumakankhira ubongo pansi, kukakamiza minyewa yam'mwamba yaubongo ndi minyewa yolumikizana nayo. Izi zimatchedwa ubongo herniation. Ubongo ndi cerebellum zimatha kusuntha kudzera m'mitsempha ya m'munsi mwa chigaza. Popeza kuti ubongo umagwira ntchito yofunika kwambiri kuti munthu asamapume komanso kugunda kwa mtima, ubongo ukhoza kupha.