Arun
Holistic Alusaima ká Itọju ona
Profaili
Arun Alzheimer (AD), ti a kuru lati ọrọ Gẹẹsi rẹ, jẹ iru iyawere ti o wọpọ julọ ni awọn agbalagba. Ó ń ṣàkóbá fún ìrònú, ìrántí, àti òmìnira aláìsàn, tí ń nípa lórí ìgbé ayé wọn àti ìwàláàyè wọn.
Awọn ipinfunni Ounjẹ ati Oògùn AMẸRIKA (FDA) ti ṣapejuwe rẹ bi “arun ti o buruju.” Ni kariaye, ni ibamu si Ijabọ Alṣheimer Agbaye 2018 ti a tu silẹ nipasẹ Arun Alzheimer International (ADI), lọwọlọwọ o kere ju miliọnu 50 awọn alaisan iyawere ni agbaye. Ni ọdun 2050, o ni ifoju-lati de ọdọ miliọnu 152, pẹlu isunmọ 60% – 70% awọn ọran jẹ awọn alaisan ti o ni arun Alzheimer.
Ipenija ni atọju Alṣheimer wa da ni otitọ pe ẹrọ aisan rẹ ko ni oye ni kikun. Lọwọlọwọ, a gba ni gbogbogbo pe aiṣedeede laarin iran ati idasilẹ ti β-amyloid (Aβ) ni a gba pe ifosiwewe ipilẹṣẹ fun neurodegeneration ati ibẹrẹ iyawere. Awọn ipele ajeji ti β-amyloid fọọmu plaques laarin awọn iṣan ọpọlọ, eyiti o jẹ neurotoxic ati yori si ibajẹ neuronal.
Etiology
Arun naa le jẹ ẹgbẹ ti o yatọ ti awọn ipo, ti o dide labẹ ipa ti awọn ifosiwewe pupọ (pẹlu awọn nkan ti ara ati awọn ifosiwewe psychosocial). Iwadi tọkasi diẹ sii ju awọn ifosiwewe agbara 30 ati awọn idawọle, gẹgẹbi itan-akọọlẹ idile, akọ-abo obinrin, ibalokanjẹ ori, ipele ẹkọ kekere, arun tairodu, ilọsiwaju tabi idaduro ọjọ-ori iya, awọn akoran ọlọjẹ, ati awọn omiiran.
isẹgun Ẹya
Ibẹrẹ arun naa lọra tabi aṣiwere, nigbagbogbo nira fun awọn alaisan ati awọn idile wọn lati tọka. O wọpọ julọ ni awọn ẹni-kọọkan ti o ju 70 ọdun lọ (apapọ ọjọ ori ti ibẹrẹ jẹ 73 fun awọn ọkunrin ati 75 fun awọn obinrin). Ni awọn igba diẹ, awọn aami aisan nyara han lẹhin awọn aisan ti ara, awọn fifọ, tabi awọn aapọn ọkan. Arun naa jẹ diẹ sii ninu awọn obinrin (ipin 3: 1 si awọn ọkunrin). Awọn aami aiṣan akọkọ pẹlu idinku diẹdiẹ ninu iṣẹ oye, awọn ami aisan ọpọlọ, awọn idamu ihuwasi, ati isonu mimu ti awọn agbara igbesi aye ojoojumọ. Ilọsiwaju ti wa ni tito lẹšẹšẹ si awọn ipele mẹta ti o da lori ipalara ti awọn agbara imọ ati awọn iṣẹ ti ara.
Ipele iyawere kekere (ọdun 1-3). Awọn aami aisan pẹlu pipadanu iranti, paapaa ni awọn iṣẹlẹ aipẹ; idajọ ti o dinku, pẹlu awọn iṣoro itupalẹ, ironu, ati mimu awọn iṣoro idiju mu; aibikita ninu iṣẹ tabi awọn iṣẹ ile, ailagbara lati ṣakoso rira tabi awọn ọran inawo ni ominira, ati awọn iṣoro awujọ. Botilẹjẹpe alaisan tun le ṣe awọn iṣẹ ṣiṣe ojoojumọ ti o mọmọ, wọn ni ija pẹlu awọn iṣẹ tuntun, ṣafihan aibikita ẹdun, aibalẹ lẹẹkọọkan, ati nigbagbogbo ifura. Ijakadi wa pẹlu iṣalaye akoko ati iṣoro ni oye awọn ipo agbegbe. Awọn fokabulari lopin ati awọn iṣoro lorukọ jẹ tun wọpọ.
Iwọn iyawere iwọntunwọnsi (ọdun 2-10). Awọn aami aisan ni ailagbara nla ni igba kukuru ati iranti igba pipẹ, dinku awọn agbara aaye wiwo fun awọn ẹya ti o rọrun, ati awọn iṣoro ni akoko ati iṣalaye ipo. Awọn alaisan koju awọn italaya ni ipinnu iṣoro, iyatọ awọn ibajọra ati awọn iyatọ laarin awọn nkan, ati ki o gbẹkẹle iranlọwọ fun awọn iṣẹ ita gbangba, imura, imototo ti ara ẹni, ati imura. Wọn padanu agbara wọn lati ṣe awọn iṣiro ati ṣafihan ọpọlọpọ awọn aami aiṣan ti iṣan bii aphasia, apraxia, ati agnosia. Aibikita ti ẹdun yipada si aisimi, lilọ kiri nigbagbogbo, ati ailagbara.
Ipele iyawere lile (ọdun 8-12). Awọn alaisan ni igbẹkẹle patapata lori awọn alabojuto, ni iriri pipadanu iranti nla pẹlu awọn ajẹkù ti iranti to ku. Wọn di alailagbara lati ṣakoso awọn iṣẹ igbesi aye lojoojumọ, ni iriri ailagbara ninu ifun ati iṣakoso àpòòtọ. Wọn le ṣe afihan ipalọlọ, rigidity, ati idanwo ti ara le ṣafihan awọn ami rere ti ilowosi pyramidal tract, awọn ifasilẹ akọkọ bi imuni ti o lagbara, rirọ, ati mimu. Nikẹhin, wọn le wọ inu coma kan ati ni igbagbogbo ṣubu si awọn ilolu bii awọn akoran.
Ayẹwo
Awọn igbelewọn oye: Pẹlu awọn irinṣẹ bii Idanwo Ipinle Mini-Mental (MMSE) lati ṣe iṣiro iṣẹ oye.
Awọn ijinlẹ aworan: Brain MRI ati awọn ọlọjẹ CT ni a lo lati ṣe akoso awọn idi miiran ti awọn ailagbara imọ ati rii awọn ayipada ninu eto ọpọlọ.
Electroencephalogram (EEG): Ṣe iṣiro awọn ayipada ninu iṣẹ itanna ọpọlọ.
Awọn ami-ara-ara: Awọn ẹjẹ kan tabi awọn alamọ-ara iṣan cerebrospinal le ṣe iranlọwọ ni ayẹwo.
Aisan ayẹwo
Ṣiṣayẹwo aisan Alzheimer ni igbagbogbo pẹlu imukuro awọn idi miiran ti o pọju ti awọn ailagbara imọ ati pe o da lori awọn ami aisan alaisan, awọn igbelewọn ile-iwosan, ati awọn ijinlẹ aworan. Ni lọwọlọwọ, iwadii aisan inu ọkan tun nilo lati jẹrisi ni ipari iwadii aisan Alzheimer.