Оору
Нуолаи биомедициналык комплекстүү аутизмди колдоо
Этиология
Аутизмге алып келүүчү факторлорду генетика, инфекция жана иммунитет, ошондой эле пренаталдык физикалык жана химиялык факторлордун стимулдары деп бөлүүгө болот.
Генетикалык факторлор
Эгиздердин изилдөөлөрү монозиготикалык эгиздерде аутизмдин конкорданттык көрсөткүчүн 61% дан 90% га чейин көрсөтөт, ал эми дизиготикалык эгиздерде олуттуу конкордант байкалган эмес. бир туугандар арасында болжолдуу кайталануу курсу 4,5% ды түзөт. Бул байкоолор аутизмге генетикалык ыктуулук бар экенин көрсөтүп турат.
Инфекция жана иммунитет факторлору
1970-жылдардын аягында жүргүзүлгөн изилдөөлөр кош бойлуу кезде энелер вирустук инфекцияларды баштан кечирсе, балдарынын аутизмге чалдыгышы ыктымалдыгын көрсөттү. Кийинки изилдөөлөр ошондой эле пренаталдык инфекциялар менен аутизмдин ортосундагы байланышты сунуш кылды. Белгилүү тиешелүү козгогучтарга кызамык вирусу, цитомегаловирус, варикелла-зостер вирусу, жөнөкөй герпес вирусу, сифилис спирохеталары жана токсоплазма гондий кирет. Бул козгогучтар тарабынан өндүрүлгөн антителолор, плацента аркылуу түйүлдүктүн денесине өтүп, түйүлдүктүн өнүгүп келе жаткан нерв системасы менен кайчылаш иммундук реакцияны козгоп, анын нормалдуу өнүгүшүн бузуп, аутизмге алып келет деп болжолдонууда.
Пренаталдык физикалык жана химиялык факторлордон стимулдаштыруу
Кош бойлуу аялдарга вальпрой кислотасынын туундулары же эпилепсияга каршы дарылар, ошондой эле алкоголду кыянаттык менен пайдалануу сыяктуу дарыларга эрте кабылуу алардын урпактарынын аутизмге чалдыгып калуу ыктымалдыгын жогорулатат [13-14]. Бул изилдөөлөргө ылайык, келемиштерге кош бойлуулуктун 12,5 күнүндө натрий вальпроатын бир жолу жогорку дозада интраперитонеалдык инъекциялоо тукумунда аутизмге окшош жүрүм-турум үлгүлөрүн көрсөткөн. Кошумчалай кетсек, изилдөөлөр боюнда бар келемиштерди кайра-кайра тоңдургуч стимулдарга дуушар кылуу, ошондой эле тукумдун аутизмге чалдыгышы ыктымалдыгын жогорулатат, бул тукумда аутизмдин жүрүм-турум өзгөчөлүктөрү бар.
Клиникалык көрүнүш
Бул оору, адатта, 36 ай ичинде башталат жана негизинен үч негизги белгилери менен мүнөздөлөт: коомдук өз ара кыйынчылыктар, байланыш бузулуулар, чектелген кызыкчылыктар жана стереотиптүү кайталануучу жүрүм-турум үлгүлөрү
Диагностика
Диагноз оорунун тарыхын комплекстүү баалоонун, физикалык жана неврологиялык текшерүүлөрдүн, психиатриялык баа берүүнүн жана көмөкчү тесттин натыйжаларынын негизинде коюлушу керек.
Негизги диагностикалык пункттарга төмөнкүлөр кирет: ① 36 айдын ичинде башталышы; ② социалдык өз ара аракеттенүүдөгү кыйынчылыктардын, коммуникациянын бузулушунун, чектелген кызыкчылыктардын жана стереотиптүү кайталануучу жүрүм-турум үлгүлөрүнүн негизги көрүнүштөрү; ③ Ретт синдрому, Хеллер синдрому, Аспергер синдрому жана тил жана сүйлөө өнүгүүсүнүн бузулушу сыяктуу башка шарттарды кошпогондо. Эгерде башталышы 36 айдан кийин пайда болсо же бардык негизги симптомдорду көрсөтпөсө, диагноз атиптик аутизм деп эсептелет.
Ретт синдрому
Кыздарда гана кездешет, адатта 7-24 ай аралыгында башталат. Башталганга чейин нормалдуу өнүгүү байкалат. Бирок, башталгандан кийин, баштын өсүшү жайлап, тил жана коомдук өз ара аракеттенүү жөндөмдүүлүктөрүн тез жоготуу, оор акыл-эс бузулуулары, максаттуу кол кыймылдары жана стереотиптүү кол кыймылдары (мисалы, кол жуу же стереотиптүү бурмалоо) байкалат. Көбүнчө гипервентиляция, туруксуз басуу, тулку атаксия, омуртка кыйшаюусу жана талма менен коштолот. абалы начар прогноз менен тез өнүгүп жатат.
Балдардын дезинтегративдик бузулуусу (Хеллер синдрому)
Бул оору көбүнчө 2-3 жашында башталат жана башталгычка чейин толук нормалдуу өнүгүү менен башталат. Андан кийин, тез интеллектуалдык регрессия болуп, ар кандай ээ болгон жөндөмдүүлүктөр (анын ичинде тил, коомдук өз ара аракеттенүү жана өзүн-өзү тейлөө жөндөмдүүлүктөрүн) тез төмөндөйт, ал тургай, жок болот.
Аспергер синдрому
Аспергердин бузулушу катары да белгилүү, ал көбүнчө эркек балдарда байкалган балалык аутизмге окшош кээ бир өзгөчөлүктөргө ээ. Симптомдор, адатта, 7 жаш курагында айкын болуп, негизинен инсандар аралык баарлашууда кыйынчылыктарды, чектелген, стереотиптүү жана кайталануучу кызыкчылыктарды жана жүрүм-турумду көрсөтүүдө. Көрүнүп турган тил жана интеллектуалдык бузулуулар жок.
Экспрессивдүү же кабылдагыч тилдин бузулушу
Бул бузулуусу бар балдар, биринчи кезекте, тилди экспрессиялоо же түшүнүү жөндөмдүүлүктөрүнүн бузулушун, нормалдуу же нормалдуу интеллектуалдык деңгээлине (IQ ≥ 70), жакшы вербалдык эмес баарлашууну, социалдык өз ара аракеттенүүдө сапаттык кемчиликтерди, чектелген кызыкчылыктарды же стереотиптүү кайталануучу жүрүм-турум моделдерин көрсөтүшөт. .
Балалык шизофрения
Бул шарт негизинен өспүрүм куракка чейинки жана өспүрүм куракта башталат, көбүнчө ооруга чейинки нормалдуу өнүгүү. Акырындык менен галлюцинация, ой жүгүртүүнүн бузулушу, эмоционалдык кайдыгерлик же дал келбестик, эрктин жоктугу жана шизофренияга мүнөздүү кызыктай жүрүм-турум сыяктуу белгилер пайда болуп, дифференциацияга жардам берет.
Интеллектуалдык бузулуу
Бул бузулуусу бар балдарда социалдык өз ара аракеттенүүдө сапаттык кемчиликтер жок, тил деңгээли жетишсиз болсо да, алардын интеллектуалдык деңгээлине туура келет. Бирок, эгерде бала бир эле учурда аутизмдин типтүү белгилерин көрсөтсө жана интеллектуалдык өнүгүүнүн артта калгандыгы байкалса, эки диагнозду тең эске алуу зарыл.