सर्वसमावेशक ल्युपस व्यवस्थापन

SLE चे नेमके कारण स्पष्ट नाही, परंतु अनुवांशिक आणि पर्यावरणीय घटकांमधील परस्परसंवाद महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात असे मानले जाते. रोगप्रतिकारक प्रणालीच्या असामान्य सक्रियतेमुळे स्वयंप्रतिकार हल्ला होतो, परिणामी शरीराच्या ऊती आणि अवयवांचे नुकसान होते.

अनुवांशिक घटक:SLE कुटुंबांमध्ये चालते, आणि रुग्णांच्या नातेवाईकांमध्ये सामान्य लोकसंख्येच्या तुलनेत लक्षणीयरीत्या जास्त घटना असतात. समान जुळ्या मुलांमध्ये घडण्याचे प्रमाण बंधु जुळ्यांच्या तुलनेत जास्त असते, जे SLE आणि अनुवांशिक घटकांमधील संबंध दर्शवते.

पर्यावरणीय घटक:
सूर्यप्रकाश: SLE रूग्णांना सूर्यप्रकाशानंतर रोगाच्या ज्वाळांचा अनुभव येतो, शक्यतो अल्ट्राव्हायोलेट-प्रेरित सेल ऍपोप्टोसिसमुळे ऍन्टीजन एक्सपोजर होते.

औषधे आणि रासायनिक घटक: बाह्य प्रतिजन रोगप्रतिकारक प्रणाली सक्रिय करू शकतात, परिणामी ऑटोअँटीबॉडी उत्पादन आणि ऊतींचे नुकसान होते. प्रोकैनामाइड, हायड्रॅलाझिन, क्विनिडाइन आणि इतर औषधे SLE ला प्रवृत्त करू शकतात.
संक्रमण: रोगजनक सूक्ष्मजीव (जसे की सायटोमेगॅलव्हायरस, हेपेटायटीस सी व्हायरस, एपस्टाईन-बॅर विषाणू इ.) औषधांप्रमाणेच कार्य करतात, सामान्यत: रोगप्रतिकारक प्रणालीद्वारे ऑटोअँटीबॉडीजच्या निर्मितीस चालना देतात.

इस्ट्रोजेन: SLE चे बहुतेक प्रकार बाळंतपणाच्या वयातील स्त्रियांमध्ये जास्त प्रमाणात आढळतात. गर्भधारणा आणि इस्ट्रोजेन युक्त औषधांचा वापर (जसे की गर्भनिरोधक) हा रोग वाढवू शकतो. प्राण्यांवरील प्रयोगांनी दर्शविले आहे की इस्ट्रोजेन प्रभावित प्राण्यांमध्ये ल्युपस वाढवते, तर टेस्टोस्टेरॉन लक्षणे कमी करते, इस्ट्रोजेन पातळी आणि SLE ची सुरुवात यांच्यातील जवळचा संबंध सूचित करते.

SLE चे नैदानिक ​​अभिव्यक्ती वैविध्यपूर्ण आहेत आणि त्यात समाविष्ट आहेत, परंतु इतकेच मर्यादित नाहीत:

त्वचेची लक्षणे: पुरळ, फुलपाखराच्या आकाराचे चेहऱ्यावरील पुरळ (मलेर रॅश), प्रकाशसंवेदनशीलता इ.

सांधे लक्षणे: संधिवात, सांधेदुखी, सांधे सूज.

मूत्रपिंडाची लक्षणे: प्रोटीन्युरिया, हेमॅटुरिया, ज्यामुळे नेफ्रायटिस होऊ शकते.

हृदयाची लक्षणे: पेरीकार्डिटिस, वाल्वुलर हृदयाचे नुकसान.

मध्यवर्ती मज्जासंस्थेची लक्षणे: डोकेदुखी, दौरे, संज्ञानात्मक कमजोरी.

SLE च्या निदानामध्ये अनेक चरणांचा समावेश आहे:

सल्ला: डॉक्टर मुख्य लक्षणे, संबंधित लक्षणे, कालावधी, मागील निदान, उपचार, कौटुंबिक इतिहास इत्यादींबद्दल चौकशी करतात.

शारीरिक तपासणी: त्वचा, केस, मौखिक पोकळी आणि सांधे यासह शरीराची सर्वसमावेशक तपासणी आणि मूल्यांकन.

संबंधित चाचण्या: रक्त चाचण्या, मूत्र विश्लेषण, इमेजिंग अभ्यास, किडनी बायोप्सी, इ. किडनी बायोप्सीमध्ये एक किरकोळ शस्त्रक्रिया प्रक्रिया असते जिथे पॅथॉलॉजिकल आणि इम्युनोपॅथॉलॉजिकल तपासणीसाठी स्थानिक भूल अंतर्गत मूत्रपिंडाच्या ऊतींचा एक छोटा तुकडा मिळवला जातो.

सामान्य त्वचेच्या जखमांव्यतिरिक्त, हिस्टोपॅथॉलॉजिकल तपासणी आणि रक्त चाचण्या निदानाचा पुरावा म्हणून काम करतात. रोगनिदानासाठी इम्युनोपॅथॉलॉजिकल तपासणी खूप महत्त्वाची आहे. पॉझिटिव्ह सीरम ऑटोअँटीबॉडीज, जसे की अँटी-न्यूक्लियर ऍन्टीबॉडीज (एएनए), अँटी-डीएसडीएनए ऍन्टीबॉडीज, अँटी-एसएम ऍन्टीबॉडीज, इ. अँटीबॉडी टायटर्समधील बदल रोगाची क्रिया दर्शवू शकतात आणि सक्रिय एसएलई रुग्ण अनेकदा एरिथ्रोसाइट अवसादन दर वाढवतात. मूत्रविश्लेषणामध्ये प्रोटीन्युरिया, लाल/पांढऱ्या रक्तपेशी आणि सेल्युलर कास्ट दिसू शकतात.