I-Cerebral Palsy
I-Etiology
Izimbangela ze-CP ziyinkimbinkimbi, kufaka phakathi izici zofuzo kanye nezici ezitholiwe. Lokhu kwakamuva kuhlanganisa izici ngaphambi kokuzalwa, ngesikhathi sokubeletha, kanye nesikhathi sokubeletha, kanti ezinye izimo zintula izimbangela ezicacile. Njengamanje, izici ezine ezibalulekile ezihlotshaniswa ne-CP ukuzalwa ngaphambi kwesikhathi noma isisindo sokuzalwa esiphansi, i-perinatal asphyxia noma i-hypoxic-ischemic encephalopathy, i-neonatal hyperbilirubinemia, kanye nezifo ze-intrauterine. Ukwengeza, ukuvela kwe-CP kuhlobene nezici zofuzo.
Izici zangaphambi kokuzalwa
Ikhwalithi yombungu ngesikhathi sokukhulelwa
Ukubhema kwabazali, ukusebenzisa kabi utshwala, noma ukusebenzisa izidakamizwa ngaphambi nangesikhathi sokukhulelwa kungathinta ikhwalithi yombungu.
Izimo zempilo kamama
Izinto ezinjengokutheleleka, ubuthi, noma ukuchayeka emisebeni ngesikhathi sokukhulelwa kusencane kungase kubangele ukuthuthukiswa kwamangqamuzana obuchopho okungalungile.
Izici zokubeletha
Ukuzalwa ngaphambi kwesikhathi
Kungaholela ezimweni ezihlukahlukene ze-pathological, okwenza izingane zibe sengozini ye-CP.
Ukuhlukumezeka ekuzalweni
Izimo ezifana nokulethwa okusheshayo, ukukhipha i-vacuum, nokulethwa kwe-forceps kungabangela ukopha kwe-intracranial.
I-Hypoxia
Izinto ezifana nokusikwa isikhathi eside, i-nuchal cord, i-meconium aspiration, noma ukungasebenzi kahle kwe-placenta kungaholela ku-fetus hypoxia.
I-Hyperbilirubinemia
Izimbangela eziningana zingase zibangele i-jaundice enzima ezinganeni ezisanda kuzalwa, ezingase ziholele ku-kernicterus.
Izici zesikhathi sosana
Ukutheleleka okuhlukahlukene, izimo ezinzima zezingane ezisanda kuzalwa, ukuhlukumezeka kobuchopho, nokopha ngaphakathi enhliziyweni ngenxa yokuphazamiseka ukopha kwengane esanda kuzalwa kungabangela i-CP.
Izici zofuzo
Amanye amacala e-CP angase abe nomlando womndeni wezifo ezizuzwa njengefa. Uma kunezimo zesithuthwane, i-CP, noma ukukhubazeka kwengqondo ezihlotsheni eziseduze, amathuba okuba ne-CP ayanda.
Ukubonakaliswa Komtholampilo
Ukubonakaliswa komtholampilo kwe-CP kuyahlukahluka phakathi kwabantu, ikakhulukazi okuhlanganisa:
Ukukhubazeka kwemisipha njengokungajwayelekile kwethoni yemisipha, ukugoqa kwemisipha, noma ukuxega.
Izinkinga zokulawula ukuma, okwenza kube inselele ukugcina ibhalansi nokulawula ukuma.
Izinkinga zokuxhumanisa, okuholela ekungasebenzisani kahle kwezimoto, okungase kube nomthelela omuhle ekunyakazeni kwezandla.
Imisebenzi elinganiselwe yezimoto ehlanganisa imisebenzi efana nokuhamba, ukukhasa, nokuhlala.
Ukukhubazeka kwenkulumo nolimi; ezinye iziguli zingase zihlangabezane nezinkinga ekukhulumeni nasekuthuthukisweni kolimi.
Ukukhubazeka kwengqondo; nakuba iziguli eziningi ze-CP zinobuhlakani obuvamile, ezinye zingase zibe nezinkinga zokuqonda.
Ukuhlola
Ukuhlolwa kwe-Neurological: Kubandakanya ukuhlola ithoni yemisipha, ukulawulwa kwemoto, nokusebenza kwezinzwa.
Izifundo zokucabanga: I-Brain MRI noma izikena ze-CT zisiza ukuthola izakhiwo zobuchopho ezingavamile.
I-Electroencephalogram (EEG): Ihlola umsebenzi kagesi wobuchopho.
Ukuhlolwa kwegazi: Khipha izifo ze-metabolic kanye nezifo njengezici ezingase zibe yimbangela.
Ukuxilongwa
Odokotela baxilonga i-CP ngokuyinhloko ngokusekelwe emlandweni wezokwelapha, izimpawu, nokuhlolwa komzimba. Ukwengeza, bangase bacele izifundo ze-imaging ezifana ne-CT noma i-MRI ukuze bathole imininingwane yanoma yikuphi ukungahambi kahle kobuchopho besakhiwo, okunokubaluleka ekunqumeni izimbangela ze-CP nokubikezela ukubikezelwa. Izinsiza ze-EEG ekuqondeni uma kukhona ukuquleka, enikeza isiqondiso sokwelashwa. Imibandela yokuxilongwa kwe-CP ihlanganisa:
Izinto eziyimbangela ezenzeka ngaphambi kokuzalwa, ekuzalweni, noma phakathi nesikhathi sosana.
Ukukhubazeka okuphakathi okuvela ebuntwaneni ngaphandle kokuqhubekela phambili kuyo yonke inkambo yesifo.
Ukukhishwa kwezifo eziqhubekayo (ezifana nokuphazamiseka kwezakhi zofuzo, izimila) ezibangela ukukhubazeka okuphakathi.
Ukukhishwa ngaphandle kokulibaziseka kwezimoto ezithuthukayo ezinganeni ezijwayelekile.







