होलिस्टिक अल्झायमर काळजी दृष्टीकोन
प्रोफाइल
अल्झायमर रोग (AD), त्याच्या इंग्रजी शब्दापासून संक्षिप्त, वृद्ध लोकांमध्ये डिमेंशियाचा सर्वात सामान्य प्रकार आहे. हे रुग्णाची विचारसरणी, स्मरणशक्ती आणि स्वातंत्र्य बिघडवते, ज्यामुळे त्यांचे जीवनमान आणि मृत्युदर प्रभावित होते.
यूएस फूड अँड ड्रग ॲडमिनिस्ट्रेशन (एफडीए) ने याचे वर्णन "विनाशकारी रोग" असे केले आहे. जागतिक स्तरावर, अल्झायमर डिसीज इंटरनॅशनल (ADI) द्वारे जारी केलेल्या जागतिक अल्झायमर अहवाल 2018 नुसार, सध्या जगभरात किमान 50 दशलक्ष स्मृतिभ्रंश रुग्ण आहेत. 2050 पर्यंत, ते 152 दशलक्षांपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे, अंदाजे 60%-70% प्रकरणे अल्झायमर रोगाचे रुग्ण आहेत.
अल्झायमरवर उपचार करण्याचे आव्हान हे आहे की त्याच्या रोगाची यंत्रणा पूर्णपणे समजलेली नाही. सध्या, हे सर्वमान्यपणे स्वीकारले जाते की β-amyloid (Aβ) च्या निर्मिती आणि क्लिअरन्समधील असंतुलन हे न्यूरोडीजनरेशन आणि डिमेंशियाच्या प्रारंभासाठी प्रारंभिक घटक मानले जाते. β-amyloid चे असामान्य स्तर मेंदूच्या न्यूरॉन्समध्ये प्लेक्स तयार करतात, जे न्यूरोटॉक्सिक असतात आणि न्यूरोनल ऱ्हासास कारणीभूत असतात.
एटिओलॉजी
हा रोग विविध घटकांच्या (जैविक आणि मनोसामाजिक घटकांसह) प्रभावाखाली उद्भवणारा परिस्थितीचा एक विषम गट असू शकतो. कौटुंबिक इतिहास, स्त्री लिंग, डोके दुखापत, कमी शिक्षण पातळी, थायरॉईड रोग, प्रगत किंवा विलंबित मातृ वय, व्हायरल इन्फेक्शन आणि इतर यासारख्या 30 पेक्षा जास्त संभाव्य घटक आणि गृहितके संशोधन दर्शवते.
क्लिनिकल वैशिष्ट्य
रोगाची सुरुवात मंद किंवा कपटी असते, बहुतेकदा रुग्ण आणि त्यांच्या कुटुंबियांना निश्चित करणे कठीण असते. हे 70 वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या व्यक्तींमध्ये अधिक सामान्य आहे (सुरू होण्याचे सरासरी वय पुरुषांसाठी 73 आणि महिलांसाठी 75 आहे). काही प्रकरणांमध्ये, शारीरिक आजार, फ्रॅक्चर किंवा मानसिक तणावानंतर लक्षणे वेगाने स्पष्ट होतात. हा रोग स्त्रियांमध्ये जास्त प्रमाणात आढळतो (पुरुषांच्या तुलनेत 3:1). मुख्य लक्षणांमध्ये संज्ञानात्मक कार्यामध्ये हळूहळू घट होणे, मानसिक लक्षणे, वर्तणुकीतील अडथळे आणि दैनंदिन जीवनातील क्षमता हळूहळू नष्ट होणे यांचा समावेश होतो. संज्ञानात्मक क्षमता आणि शारीरिक कार्ये बिघडण्याच्या आधारावर प्रगतीचे तीन टप्प्यांत वर्गीकरण केले जाते.
सौम्य स्मृतिभ्रंश अवस्था (1-3 वर्षे). लक्षणांमध्ये स्मृती कमी होणे समाविष्ट आहे, विशेषतः अलीकडील घटनांमध्ये; विश्लेषण, विचार आणि जटिल समस्या हाताळण्यात अडचणींसह निर्णय कमी होणे; काम किंवा घरगुती कामात निष्काळजीपणा, खरेदी किंवा आर्थिक बाबी स्वतंत्रपणे व्यवस्थापित करण्यास असमर्थता आणि सामाजिक अडचणी. जरी रुग्ण अजूनही परिचित दैनंदिन कार्ये करू शकतो, तरीही ते नवीन क्रियाकलापांसह संघर्ष करतात, भावनिक उदासीनता, अधूनमधून आंदोलन आणि अनेकदा संशय दर्शवतात. वेळेची दिशा आणि भौगोलिक स्थाने समजून घेण्यात अडचण यांचा संघर्ष आहे. मर्यादित शब्दसंग्रह आणि नामकरण अडचणी देखील सामान्य आहेत.
मध्यम डिमेंशिया स्टेज (2-10 वर्षे). लक्षणांमध्ये अल्पकालीन आणि दीर्घकालीन स्मृती दोन्हीमध्ये गंभीर कमजोरी, साध्या संरचनांसाठी दृश्यमान अवकाशीय क्षमता कमी होणे आणि वेळ आणि स्थान अभिमुखतेमध्ये अडचणी येतात. रुग्णांना समस्या सोडवणे, वस्तूंमधील समानता आणि फरक ओळखणे, आणि बाह्य क्रियाकलाप, ड्रेसिंग, वैयक्तिक स्वच्छता आणि ग्रूमिंगसाठी मदतीवर अवलंबून राहणे या आव्हानांना सामोरे जावे लागते. ते त्यांची गणना करण्याची क्षमता गमावतात आणि विविध न्यूरोलॉजिकल लक्षणे जसे की ऍफेसिया, ऍप्रॅक्सिया आणि ऍग्नोसिया दर्शवतात. भावनिक उदासीनतेचे रूपांतर अस्वस्थता, सतत भटकंती आणि असंयम मध्ये होते.
गंभीर स्मृतिभ्रंश अवस्था (8-12 वर्षे). रुग्ण संपूर्णपणे काळजी घेणाऱ्यांवर अवलंबून असतात, स्मरणशक्तीच्या फक्त काही तुकड्या शिल्लक राहिल्याने त्यांची स्मरणशक्ती कमी होते. ते दैनंदिन जीवनातील क्रियाकलाप व्यवस्थापित करण्यास अक्षम होतात, आतड्यांसंबंधी आणि मूत्राशयाच्या नियंत्रणामध्ये असंयम अनुभवतात. ते शांतता, कडकपणा दर्शवू शकतात आणि शारीरिक तपासणी पिरॅमिडल ट्रॅक्टच्या सहभागाची सकारात्मक चिन्हे प्रकट करू शकतात, मजबूत पकड, हात पकडणे आणि चोखणे यासारखे आदिम प्रतिक्षेप. अखेरीस, ते कोमात जाऊ शकतात आणि सामान्यत: संसर्गासारख्या गुंतागुंतांना बळी पडतात.
परीक्षा
संज्ञानात्मक मूल्यांकन: संज्ञानात्मक कार्याचे मूल्यमापन करण्यासाठी मिनी-मेंटल स्टेट एक्झामिनेशन (MMSE) सारख्या साधनांसह.
इमेजिंग अभ्यास: मेंदूच्या MRI आणि CT स्कॅनचा उपयोग संज्ञानात्मक कमजोरीची इतर कारणे नाकारण्यासाठी आणि मेंदूच्या संरचनेतील बदल शोधण्यासाठी केला जातो.
इलेक्ट्रोएन्सेफॅलोग्राम (ईईजी): मेंदूच्या विद्युत क्रियाकलापांमधील बदलांचे मूल्यांकन करते.
बायोमार्कर्स: काही रक्त किंवा सेरेब्रोस्पाइनल फ्लुइड बायोमार्कर निदानात मदत करू शकतात.
निदान
अल्झायमर रोगाच्या निदानामध्ये सामान्यत: संज्ञानात्मक कमजोरीची इतर संभाव्य कारणे वगळणे समाविष्ट असते आणि ते रुग्णाची लक्षणे, क्लिनिकल मूल्यांकन आणि इमेजिंग अभ्यासांवर आधारित असते. सध्या, अल्झायमर रोगाचे निदान निश्चितपणे पुष्टी करण्यासाठी अद्याप पॅथॉलॉजिकल तपासणी आवश्यक आहे.







