Serebral ysmazlygy

CP-iň sebäpleri genetiki we gazanylan faktorlary öz içine alýar. Ikinjisi, dogulmazdan ozal, perinatal döwürde we täze döreýän döwürde faktorlary öz içine alýar, käbir ýagdaýlarda anyk sebäpler ýok. Häzirki wagtda CP bilen baglanyşykly dört möhüm faktor wagtyndan öň dogulmagy ýa-da pes dogulmagy, perinatal asfiksiýa ýa-da gipoksik-işemiki ensefalopatiýa, neonatal giperbilirubinemiýa we intrauterin ýokançlygydyr. Mundan başga-da, CP ýüze çykmagy genetiki faktorlar bilen baglanyşykly.

Çaga dogulmazdan öňki faktorlar

Göwrelilikde düwünçejigiň hili
Ene-atanyň çilim çekmegi, alkogol içgileri ýa-da göwreliligiň öň ýanynda we neşe serişdeleri ulanmak düwünçejigiň hiline täsir edip biler.

Enäniň saglyk ýagdaýy

Irki göwrelilik döwründe ýokançlyklar, zäherlenmeler ýa-da radiasiýa täsir etmek ýaly faktorlar beýniniň öýjükleriniň nädogry ösmegine sebäp bolup biler.

Perinatal faktorlar

Wagtyndan öň dogulmak

Çagalary CP-e has ýitileşdirip, dürli patologiki şertlere sebäp bolup biler.

Çaga dogluşy

Çalt eltip bermek, wakuum çykarmak we forseps gowşurmak ýaly şertler intrakranial gan akmagyna sebäp bolup biler.

Gipoksiýa

Uzak wagtlap işlemek, düwürtik, mekonium aspirasiýasy ýa-da plasentanyň işlemezligi ýaly faktorlar düwünçegiň beýniniň gipoksiýasyna sebäp bolup biler.

Giperbilirubinemiýa

Birnäçe sebäp täze doglan çagalarda agyr sarylygyň döremegine sebäp bolup biler, bu bolsa kernikterusa sebäp bolup biler.

Neonatal döwür faktorlary

Neonatal gan akma sebäpli dürli ýokançlyklar, agyr neonatal ýagdaýlar, beýni şikesleri we intrakranial gan akmalar CP-e sebäp bolup biler.

Genetiki faktorlar

Käbir CP kesellerinde miras galan keselleriň maşgala taryhy bolup biler. Closeakyn garyndaşlarynda epilepsiýa, CP ýa-da akyl taýdan kemçilikler bar bolsa, CP keseliniň döremek ähtimallygy ýokarlanýar.

CP-iň kliniki görnüşleri şahsyýetleriň arasynda üýtgeýär, ilkinji nobatda:

Adaty bolmadyk myşsa äheňi, myşsa spazmlary ýa-da çişlik ýaly motor bozulmalary.

Duruş gözegçiligi bilen baglanyşykly meseleler, deňagramlylygy saklamak we duruş gözegçiligini kynlaşdyrýar.

Utgaşdyrmak kynçylyklary, motorlaryň utgaşdyrylmazlygyna eltip, inçe el hereketlerine täsir edip biler.

Pyýada ýöremek, gezelenç etmek we oturmak ýaly çäreleri öz içine alýan çäkli motor funksiýalary.

Gepleşik we diliň bozulmagy; käbir hassalar söz we dil ösüşinde meseleler bilen ýüzbe-ýüz bolup bilerler.

Biliş bozulmalary; CP hassalarynyň köpüsinde adaty akyl bar bolsa-da, käbirlerinde akyl meselesi bolup biler.

Newrologiki baha: Myşsanyň sesine, hereketlendirijisine we duýgur işine baha bermegi öz içine alýar.

Surat gözlegleri: Beýni MRI ýa-da KT barlaglary beýniniň adaty bolmadyk gurluşlaryny ýüze çykarmaga kömek edýär.

Elektroensefalogramma (EEG): beýniniň elektrik işjeňligini bahalandyrýar.

Gan barlagy: Metabolik keselleri we ýokançlyklary ýüze çykaryjy faktorlar hökmünde ýok ediň.

Lukmanlar esasan lukmançylyk taryhyna, alamatlaryna we fiziki barlaglara esaslanýar. Mundan başga-da, CP sebäplerini kesgitlemekde we çaklamany çaklamakda möhüm ähmiýete eýe bolan beýniniň islendik näsazlyklary barada düşünje almak üçin KT ýa-da MRI ýaly şekillendiriş gözleglerini sorap bilerler. EEG tutgaýlaryň bardygyny ýa-da ýokdugyny anyklamaga kömek edýär, bejergä ýol görkezýär. CP diagnozynyň ölçegleri şulary öz içine alýar:

Dogulmazdan ozal, dogulanda ýa-da täze döreýän döwürde ýüze çykýan sebäpler.

Merkezi ysmaz, çagalyk döwründe keseliň dowamynda ösüş bolmazdan ýüze çykýar.

Merkezi ysmazlyga sebäp bolýan progressiw keselleriň (genetiki metabolik bozulmalar, çişler ýaly) aýrylmagy.

Adaty çagalarda wagtlaýyn ösüş motorynyň gijä galmagy.