Lupus toplumlaýyn dolandyryş
Etiologiýa
SLE-iň takyk sebäbi belli däl, ýöne genetiki we daşky gurşaw faktorlarynyň özara täsiri möhüm rol oýnaýar. Immun ulgamynyň kadaly işjeňleşmegi awtoimmun hüjümlerine, bedeniň dokumalaryna we organlaryna zeper ýetmegine sebäp bolýar.
Genetiki faktorlar:SLE maşgalalarda işleýär, hassalaryň garyndaşlary umumy ilat bilen deňeşdirilende ep-esli ýokary bolýar. Birmeňzeş ekizlerde ýüze çykmagy, SLE bilen genetiki faktorlaryň arasyndaky baglanyşygy görkezýän dogan ekizlere garanyňda has ýokarydyr.
Daşky gurşaw faktorlary:
Gün şöhlesi: SLE hassalary köplenç gün şöhlesinden soň keseliň alawyny başdan geçirýärler, belki-de, antigeniň täsirine sebäp bolýan ultramelewşe öýjükli apoptoz sebäpli.
Dermanlar we himiki serişdeler: Daşarky antigenler immunitet ulgamyny işjeňleşdirip biler, netijede awtoantibod öndürilip, dokuma zeper ýeter. Prokainamid, gidralazin, kwinidin we başgalar ýaly dermanlar SLE-e sebäp bolup biler.
Okançlyklar: Patogen mikroorganizmler (sitomegalowirus, gepatit C wirusy, Epşteýn-Barr wirusy we ş.m.) dermanlara meňzeş hereket edýär, köplenç immun ulgamy tarapyndan awtoantibodlaryň öndürilmegine sebäp bolýar.
Estrogen: SLE görnüşleriniň köpüsi çaga dogurýan aýallarda has ýygy duş gelýär. Göwrelilik we estrogen saklaýan dermanlary (göwreliligiň öňüni alyş serişdeleri ýaly) ulanmak keseli güýçlendirip biler. Haýwan synaglary, estrogeniň täsir eden haýwanlarda lýupusy güýçlendirýändigini görkezdi, testosteron bolsa estrogen derejesi bilen SLE başlangyjynyň arasynda ýakyn arabaglanyşygy görkezýän alamatlary ýeňilleşdirýär.
Kliniki görnüşler
SLE-iň kliniki görnüşleri dürli-dürli we öz içine alýar, ýöne munuň bilen çäklenmeýär:
Deriniň alamatlary: Düwürtikler, kebelek şekilli ýüz dökülmesi (gyzzyrma dökülmesi), duýgurlyk we ş.m.
Bilelikdäki alamatlar: Artrit, bogun agyrylary, bogun çişmesi.
Böwrek alamatlary: Nefritiň döremegine sebäp bolup biljek proteinuriýa, gematuriýa.
Cardürek alamatlary: Perikardit, ýürek damarlarynyň zeperlenmegi.
Merkezi nerw ulgamynyň alamatlary: Kellagyry, tutgaý, aň-düşünjäniň bozulmagy.
Synag
SLE diagnozy birnäçe ädimleri öz içine alýar:
Maslahat: Lukman esasy alamatlar, baglanyşykly alamatlar, dowamlylyk, öňki diagnozlar, bejergiler, maşgala taryhy we ş.m. bilen gyzyklanýar.
Fiziki barlag: Beýlekiler bilen bir hatarda deri, saç, agyz boşlugy we bogunlary goşmak bilen bedeni hemmetaraplaýyn gözden geçirmek we baha bermek.
Degişli synaglar: Gan barlagy, peşew derňewi, şekillendiriş barlaglary, böwrek biopsiýasy we ş.m. böwrek biopsiýasy ownuk hirurgiki amallary öz içine alýar, bu ýerde patologiki we immunopatologiki gözden geçirmek üçin böwrek dokumasynyň bir bölegi alynýar.
Diagnoz
Adaty deriniň zeperlenmelerinden başga-da, gistopatologiki barlag we gan barlaglary anyklaýyş subutnamasy bolup hyzmat edýär. Immunopatologiki barlag diagnozda uly ähmiýete eýe. Nuclearadro garşy antikorlar (ANA), anti-dsDNA antikorlary, Sm anti-antikorlary we ş.m. ýaly oňyn serum awtoantibodlary häsiýetlidir. Antikor titrleriniň üýtgemegi kesel işjeňligini görkezip biler we işjeň SLE hassalary köplenç eritrositleriň çökündileriniň ýokarlanmagyny görkezýärler. Urinaliz proteinuriýany, gyzyl / ak gan öýjüklerini we öýjükli çykdajylary görkezip biler.






