Kesel

Serebellar atrofiýasy üçin bejeriş meýilnamasy

Serebellar atrofiýasy, tehniki taýdan aýdanyňda, kesel däl-de, neýroimage tapyndy. Dürli genetiki ýa-da degeneratiw şertlerde, şeýle hem giçki ýiti serebellit ýaly käbir ýiti şertlerde we neşe zäherlenmesiniň käbir ýagdaýlarynda syn edilip bilner. Mundan başga-da, kliniki taýdan asimptomatik adamlarda, esasanam garry ilatda görmek bolýar. Umumy aýratynlyk, serebellumyň göwrüminiň peselmegi we neýroimage görnüşinde syn edilýän serebellar ýarylmagynyň giňelmegi. Serebellar atrofiýasy fokus ýa-da giň ýaýrap biler. Serebellum bedeniň deňagramlylygyny we myşsa sesini kadalaşdyrmakda möhüm rol oýnaýandygy sebäpli, serebellar atrofiýasy bolan näsaglar köplenç durnuksyz ýöremek, ataksiýa we gürlemek ýaly alamatlary görkezýärler.

Biz bilen habarlaşyň

Keseliň sebäbi

1.Genetik:
Spinoserebellar ataksiýasy (SCA).
Fridrihiň ataksiýasy.
Dentatorubral-pallidoluysian atrofiýasy (DRPLA).

2.Degenerative:
Birnäçe ulgam atrofiýa görnüşi C (MSA-C).

3.Ishemiki-gipoksik:
Uglerod monoksitinden zäherlenmek.

4. Neşe serişdeleriniň zäherliligi:
Fenobarbital natriý.

5.Inflammatiki:
Uteiti serebellitiň dowamy.

6. Alkogolyň zäherliligi:
Alkogolly serebellar degenerasiýasy.

7.Başgalar:
Paraneoplastiki serebellar degenerasiýasy.

Kliniki görnüşler

1.Ataksiýa: Ataksiýa serebellar atrofiýasynyň esasy kliniki görnüşidir. Näsaglar adatça bir aýagynda durup bilmeýänlerinde duranda, süýşmekde we deňagramlylygy saklamakda durnuksyzlygy görkezýärler. Olaryň ýöreýşi durnuksyz, giň esasly ädimler, gapdal süýşmek we ýokarky eller ýykyljak ýaly çeýe we uzalýar. Olary utgaşdyrmak pes, hereketler köplenç nyşana aşa düşýär we golýazmalar ýuwaş-ýuwaşdan has uly harplar bilen sarsmaz we tertipsiz bolup biler.

2. Serebellar dizartriýasy: Gepleýiş haýal, monoton we burun äheňleri bilen aýdym aýdylýan nagşa meňzeýär. Bu, dodak, dil we farink ýaly artikulýator myşsalarynda utgaşmanyň ýoklugy bilen baglanyşykly.

3. Okularyň motor bozulmalary: Serebellar atrofiýasynyň irki döwürlerinde hassalar nazary kesip, okulomotoryň işlemezligini başdan geçirip bilerler. Olaryň gözlerinde ikitaraplaýyn gödek titremeler bolup biler, käbir ýagdaýlarda aşak düşmek ýa-da yza gaýdýan nistagmus bar.

4.Gipotoniýa: Gipotoniýa, esasan, ýiti serebellar ýarym şar zeperlenmelerinde ýüze çykýar we dowamly lezýonlarda az bolýar. Şeýle-de bolsa, serebellar atrofiýasynyň käbir ýagdaýlarynda titremäniň agdyklyk edýän ysmazyna meňzeýän progressiw umumylaşdyrylan myşsa gipertoniýasy bolup biler.

5. Motorly däl görnüşler: Bularyň arasynda bilim we dil bozulmalary bar. Käbir subutnamalar şizofreniýa, bipolý kesel we endik ediş häsiýetleri ýaly serebellum bilen psihiatrik näsazlyklaryň arasyndaky baglanyşygy görkezýär.

Synag

1. Newrologiki synag:

(1) Barmak-burun synagy: Näsaga ýokarky agzany uzatmagy we alyp gaçmagy, burnuňy barmaklaryňyzyň ujy bilen ellemegi we hereketi iki tarapa deňeşdirip, gözleri açyk we ýapyk görnüşde dürli ugurlar we tizlikler bilen gaýtalamagy tabşyryň. Ataksiýa, tizlik we takyklyk, nädogry kesgitlemek ýa-da nyşana ýetmek üçin düzediş talap etmek bilen ýüze çykýar. Serebellar ýarym şar zeperlenmelerinde, ataksiýa nyşanyň ýakynlaşmagy bilen bir tarapda has aýdyň görünýär, köplenç nyşana aşa düşýär.

2 yzygiderli hereketler. Serebellar zeperlenende, çuňlugyň pes duýgusy we aşaky yrgyldamalara sebäp bolýan titremesi sebäpli aýagyňy ýokarlandyrmak we şine degmek durnuksyz bolup biler.

. Serebellar zeperlenende hereketler ýapyk we ritmiki tertipsizdir.

(4) Yza gaýtarmak synagy: Gözleri ýumup, ýokarky bir agza güýçli çeýe bolýar we synagçy tarapyndan boşadylýar. Serebellar zeperlenmelerinde, agonist we antagonist myşsalaryň arasyndaky gowy utgaşyk, öz-özüni urmagyna sebäp bolan çişirilen hereketlere sebäp bolup biler. Ativea-da bolmasa, iki eli hem öňe we uzalýar, synagçy birden olary aşak itýär we soň goýberýär. Adaty adamlar asyl ýagdaýyna takyk gaýdyp bilerler, serebellar ataksiýasy bolanlar agonist we antagonist muskullaryň arasyndaky utgaşmany dolandyryp bilmeýärler, köplenç aşa herekete we uzak yrgyldamalara sebäp bolýarlar.

. Synag, ýokarky agzany uzadyp, ilki gözleri açyk, soň bolsa ýapyk ýagdaýda saklanýar. Serebellar zeperlenende, näsagyň barmagy synagçynyň barmagyny dogry görkezmeýär, ýöne aşa köp bolýar.

(6) Oturmak synagy: Näsag supine ýatyr, elleri döşüne goldawsyz goýulýar we oturmaga synanyşýar. Adaty adamlarda diňe magistral çeýe we aşaky iki aýagy düşegiň üstünden çykman peselip biler. Serebellar zeper ýeten näsaglarda, bir wagtyň özünde bagryň we magistralyň çeýe we aşaky el-aýaklary bilelikde gysylma alamaty diýilýär.

2.Neuroimaging:

KT we magnit-rezonans tomografiýasy (MRI) serebellar atrofiýasyny ýüze çykaryp biler, serebellar ýarylmagynyň köpelmegi we giňelmegi, göwrüminiň peselmegi, şahaly ýaprak görnüşi, ulaldylan serebellar guýulary we dördünji ventrikulyň süýşmegi bilen häsiýetlendirilýär.

Diagnoz

Serebellar atrofiýasyny anyklamak adatça kyn däl we adatça näsagyň lukmançylyk taryhyna, alamatlaryna, kliniki barlagyna we şekillendiriş gözleglerine esaslanýar.